PROPOZYCJE TEMATÓW NA USTNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA POLSKIEGO
W ROKU SZKOLNYM 2013/2014
Literatura | Związki literatury z innymi dziedzinami sztuki | Język
LITERATURA
1. Przedstaw sposób kreowania przyrody tatrzańskiej oraz funkcje tego motywu w utworach literackich
Młodej Polski.
2. Funkcje motywu winy i kary w literaturze różnych epok. Przedstaw temat, odwołując się do
wybranych utworów.
3. Różne sposoby personifikowania zła w XIX i XX wieku. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych
utworów literackich.
4. Groteska jako sposób kreowania rzeczywistości. Pomów problem na przykładzie wybranych utworów
literackich z określonej epoki.
5. Uniwersalny charakter utworów W. Szekspira. Omów problem na wybranych przykładach.
6. Jakie wartości niesie literatura popularna? Rozważ problem, odwołując się do reprezentatywnych,
twoim zdaniem, utworów.
7. Przedstaw różne sposoby wyrażania miłości do ojczyzny w twórczości wybranych przez siebie pisarzy.
8. Odwołując się do wybranych utworów literackich, scharakteryzuj sposób kreowania scen bitewnych
w prozie H. Sienkiewicza.
9. Różne sposoby i funkcje nawiązań do sarmatyzmu w literaturze. Przedstaw je, odwołując się do
wybranych utworów.
10. Samotność i jej wpływ na postępowanie bohaterów. W wypowiedzi odwołaj się do doświadczeń
wybranych postaci literackich.
11. Młodzi buntownicy w różnych epokach. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów.
12. Niepokoje człowieka końca wieku i próby ich przezwyciężenia w literaturze młodopolskiej i współczesnej.
Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów.
13. Analizując wybrane teksty prozatorskie, określ cechy i funkcje behawiorystycznego sposobu
przedstawiania bohatera literackiego.
14. Dramat niespełnienia ludzkich marzeń przedstawiony w literaturze. Określ jego przyczyny i konsekwencje,
analizując wybrane utwory z różnych epok.
15. Pokora jako jeden z motywów Biblii i wybranych utworów literackich. Przedstaw jego ujęcia oraz funkcje.
16. Ideały rycerskie. Jak funkcjonuje etos rycerski w literaturze różnych epok? Omów temat na wybranych
przykładach.
17. Satyryczne widzenie świata w literaturze i jego funkcja. Przedstaw problem, odwołując się do
wybranych utworów.
18. Kobieta i Eros. Omów różne sposoby przedstawiania miłości i kobiet w wybranej literaturze.
19. Zaprezentuj, odwołując się do wybranych utworów, obraz totalitaryzmu w literaturze XX wieku.
20. Odwołując się do wybranych utworów literatury pozytywizmu i modernizmu, omów przyczyny i skutki
konfliktów rodzinnych w życiu bohaterów literackich.
21. Dokonując analizy wybranych utworów, scharakteryzuj wizję świata i człowieka w bajkach i satyrach
okresu oświecenia.
22. Różne koncepcje patriotyzmu. Przedstaw je na wybranych przykładach z literatury staropolskiej,
romantycznej i pozytywistycznej.
23. Różne kreacje narratora i ukształtowania narracji w epice. Przedstaw zagadnienie na podstawie
analizy wybranych utworów.
24. Wieś jako temat literacki w twórczości pisarzy Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego.
Przedstaw temat, odwołując się do wybranych utworów.
25. Trudne wybory. Przedstaw różny wymiar konfliktu tragicznego w wybranych utworach literackich.
26. Młodzieńcze wizje przyszłości w literaturze. Omów i porównaj je, posługując się dowolnie wybranymi
utworami z różnych epok.
27. Miasto w literaturze. Przedstaw i porównaj jego obrazy i funkcje w wybranych przez siebie tekstach
z różnych epok.
28. Sposoby kreowania portretów zdrajców ojczyzny w literaturze. Przedstaw je, omawiając wybrane
utwory XIX wieku.
29. Literackie portrety ludzi zlagrowanych. Omów je na podstawie literatury obozowej.
30. Zaprezentuj wybrane z różnych epok utwory literackie wyrażające radość istnienia.
31. Być czy mieć? Wartości wybranych bohaterów literackich i ich źródła.
32. Historia jako czynnik determinujący ludzki los. Omów problem, odwołując się do wybranych
utworów literackich.
33. Literackie portrety par małżeńskich. Przedstaw problem, dokonując analizy odpowiednio
dobranej literatury.
34. Starość jako motyw literacki. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
35. Rola i zadania poety w czasach współczesnych. Omów temat, odwołując się do liryki
wybranego twórcy.
36. Problem przyjaźni w literaturze. Przedstaw jego ujęcie w wybranych dziełach.
37. Funkcje wypowiedzi oratorskiej. Omów zagadnienie, posługując się odpowiednim
materiałem literackim.
38. Dramat pokolenia Kolumbów wyrażony w literaturze. Określ jego istotę, analizując
wybrane utwory.
39. Człowiek w sytuacji zagrożenia. Przedstaw różne zachowania bohaterów literatury
współczesnej.
40. Moralny wymiar przeżycia wojennego w poezji K. K. Baczyńskiego i T. Różewicza. Zaprezentuj
zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów.
41. Przedstaw funkcjonowanie naturalizmu w wybranych utworach literackich XIX i XX wieku.
42. Wizerunek uwodzicielki w utworach literackich z różnych epok. Omów zagadnienie na przykładach.
43. Portrety matki w literaturze. Przedstaw i porównaj wybrane przez siebie kreacje.
Omów ich rolę w dziełach.
44. Modernistyczne próby przezwyciężenia poczucia bezsensu życia. Określ je, analizując
wybrane utwory.
45. Postawy bohaterów literackich wobec różnorodnych życiowych problemów. Przedstaw je, odwołując
się do wybranych przez siebie przykładów.
46. Portrety Sarmatów w literaturze polskiej. Przedstaw ich różnorodność i oceny autorów, odwołując
się do wybranych utworów.
47. Praca i jej wpływ na osobowość człowieka. Rozwiń problem, opierając się na wybranych utworach
z różnych epok.
48. Różne funkcje i sposoby budowania nastroju grozy w dziele literackim. Omów zagadnienie, odwołując
się do odpowiednich przykładów.
49. Przemiana wewnętrzna jako czynnik charakteryzujący bohatera literackiego. Omów problem
na wybranych przykładach.
50. Zaprezentuj bogactwo formalne i treściowe liryki młodopolskiej, dokonując analizy wybranych wierszy.
51. Historia jako temat i jako pretekst w polskiej epice XIX i XX wieku. Przedstaw wybrane utwory,
określając w nich rolę historii.
52. Polemiki, spory, prowokacje –starcia pokoleń literackich. Omów na przykładach wybranych utworów.
53. Przedstaw różne funkcje motywu powrotu do domu rodzinnego w wybranych utworach dwóch
epok literackich.
54. Różne obrazy przyrody w literaturze. Przedstaw sposoby ich kreowania i funkcje, odnosząc się
do wybranych utworów.
55. Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze. Omów sposoby ich przedstawiania i funkcje
w wybranych utworach.
56. Inspiracje romantyczne w literaturze późniejszych epok. Omów problem, odwołując się do
twórczości wybranego autora lub wybranej epoki literackiej.
57. Rola tradycji w życiu zbiorowości i jednostki. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów.
58. Dworek szlachecki jako przestrzeń życia. Przedstaw zagadnienie, odnosząc się do wybranych utworów.
59. Sceny śmierci w literaturze. Porównaj sposób ich kreowania i omów funkcje w wybranych dziełach.
60. Przedstaw obecność oraz funkcje dowolnego motywu biblijnego w wybranych utworach.
61. Poczucie egzystencjalnej pustki i zagubienia w świecie. Scharakteryzuj ich przejawy, odwołując się
do wybranych utworów literackich.
62. Motyw wesela w literaturze polskiej. Przedstaw i porównaj wybrane przez siebie realizacje motywu
oraz ich funkcje.
63. Twórcza i destrukcyjna rola miłości w życiu człowieka. Omów zagadnienie, odnosząc się do
wybranych utworów.
64. Portrety idealistów i marzycieli w polskiej literaturze. Rozwiń temat na wybranych przykładach.
65. Żołnierz, powstaniec, konspirator jako bohaterowie literatury polskiej. Zaprezentuj ich portrety
w wybranych utworach.
66. Państwo i władza jako temat wybranych utworów literackich. Omów na wybranych przykładach.
67. Różnorodność uczuć i sposobów ich wyrażania w poezji barokowej. Przedstaw je, analizując
wybrane wiersze.
68. Polacy w satyrze i karykaturze literackiej. Przedstaw funkcje i sposoby kreowania portretów Polaków
na wybranych przykładach literackich.
69. Motywy oniryczne w literaturze. Omów wykorzystanie toposu snu w wybranych dziełach literackich.
70. Analizując wybrane utwory, przedstaw różne sposoby rozwiązywania konfliktów wewnętrznych
przez bohaterów literackich.
71. Powroty do lat dzieciństwa. Omów zagadnienie, analizując funkcje tego motywu
w wybranych utworach.
72. Tytuł jako klucz do interpretacji utworu. Wykaż związek tytułu z ideą wybranych przez siebie dzieł.
73. Istota i funkcja utworów parenetycznych literatury średniowiecza i odrodzenia. Przedstaw problem,
wykorzystując wybrane utwory z obu epok.
74. Artysta jako bohater literacki. Dokonaj analizy porównawczej ich kreacji i funkcji na podstawie
wybranych przykładów.
75. Etos inteligenta i jego demaskacja. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
76. Ironia i karykatura jako zasada kreacji świata i bohatera. Omów na wybranych przykładach.
77. Jednostka uwikłana w historię. Przedstaw zagadnienie katastrofizmu, odwołując się
do przykładów z literatury.
78. Ludzkie podróże, wędrówki i tułaczki. Przedstaw topos homo viator w wybranych przykładach
literackich.
79. Mistrzowie i uczniowie wśród twórców literatury. Na podstawie wybranych przykładów przedstaw
ujawniające się w dziełach związki między ich twórczością.
80. Omów problemy egzystencjalne współczesnych bohaterów literackich, odwołując się do wybranych
przykładów literatury polskie i/lub obcej.
81. Obrazy biesiad utrwalone w dziełach literackich różnych epok. Dokonaj analizy porównawczej
wybranych przykładów.
82. Poeci współcześni – mistrzowie moralnej perswazji. Rozważ problem, odwołując się do
wybranych tekstów.
83. Odwołując się do wybranych przykładów, omów wpływ filozofii na literaturę.
84. Pozycja narratora w literaturze przekazującej prawdę o obozach koncentracyjnych i łagrach.
Zinterpretuj jej wpływ na wymowę wybranych dzieł.
85. Rola postaci drugoplanowych w dziele literackim. Dokonaj analizy porównawczej wybranych przykładów.
86. Rozmowy z samym sobą. Monologi bohaterów z dzieł literackich reprezentujących różne epoki i gatunki
literackie. Interpretując celowo wybrane przykłady, porównaj okoliczności życiowe, w których rodzą się
refleksje oraz formę ich ekspresji.
87. Ukrywanie tożsamości przez bohatera i jego sens w literaturze. Omów na przykładach wybranych utworów.
88. Wzorce osobowe propagowane w dziełach literackich różnych epok. Rozwiń temat na wybranych
przykładach.
89. Literatura i psychologia. Na przykładach wybranych bohaterów literackich omów złożone typy osobowości,
zwyrodnienia, stany chorobowe (np. studium narcyzmu, obłędu, chorobliwej miłości).
90. Podróż w głąb siebie. Na wybranych przykładach literackich przedstaw problem dojrzewania bohaterów
do samoświadomości, a także jego znaczenie w dziele.
91. Odwołując się do różnych przykładów literackich, przedstaw polskie mity narodowe
i podjęte z nimi dyskusje.
92. Literackie mitologizacje rzeczywistości i ich funkcje. Rozważ problem, odwołując się do
wybranych przykładów.
93. Literatura moralnego niepokoju. Posługując się przykładami pochodzącymi z różnych epok,
przedstaw okoliczności jej powstawania oraz funkcję.
94. Nieśmiertelni bohaterowie Szekspira. Przedstaw analizę psychologiczną wybranych postaci.
Wyjaśnij, na czym polega fenomen nieprzemijającej aktualności dzieł angielskiego dramaturga.
95. Tragizm młodych oszukanych – wojna w twórczości Kolumbów. Przedstaw problem, odwołując
się do wybranych przykładów.
96. Tematy żydowskie w literaturze polskiej. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych
utworów z różnych epok.
97. Życie i mit. Na wybranym przykładzie omów zjawisko kształtowania się legendy wokół życia
i twórczości pisarza współczesnego.
98. Szekspiryzm polskiego romantyzmu. Przedstaw zagadnienie wpływu dzieł angielskiego
dramaturga na polską literaturę romantyczną.
99. Utopie i antyutopie w literaturze – sposoby kreowania i ich funkcje. Omów na wybranych przykładach.
100. Na podstawie wybranych pozycji literackich przedstaw wpływ wojny na psychikę
i moralność człowieka.
101. Rozważ, w jaki sposób literatura ujmuje temat młodości człowieka. Omów zagadnienie,
analizując wybrane utwory.
102. Dokumentaryzm i paraboliczność - dwa sposoby przedstawiania rzeczywistości. Rozwiń temat
na przykładzie wybranych utworów.
103. Ballada i jej cechy gatunkowe. Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów literackich.
104. Od „ Antygony" do „Tanga" - ewolucja dramatu (omów na wybranych przykładach).
105. Od herosa do pantoflarza – różnorodne portrety mężczyzn w literaturze. Przedstaw temat na
podstawie analizy wybranych utworów.
106. Magia i fantastyka w literaturze. Omów zagadnienie, analizując wybrane przykłady.
107. Symbol, alegoria, parabola i ich funkcje w literaturze. Przedstaw temat w oparciu o analizę
wybranych utworów literackich.
108. Omów rolę konceptu w kreowaniu świata w poezji barokowej.
109. Mimetyzm i kreacjonizm jako różne konwencje w literaturze XX wieku. Rozwiń temat na
wybranych przykładach.
110. Kobieta w podróży. Omów problem na podstawie wybranej prozy XIX- i XX-wiecznej."
111. Losy aktora prowincjonalnego zapisane w pamiętnikach wybranych artystów
z przełomu XIX i XX wieku.
112. „Wiek nerwowy" w wybranych powieściach Bolesława Prusa ("Lalka", "Emancypantki", "Dzieci").
113. Romantyk – człowiek, który pyta. Przestrzeń tajemnicy w liryce polskiego romantyzmu.
114. „Ja” w obcym świecie. Bohater wobec społeczeństwa w powieści dziewiętnastowiecznej.
ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIDZINAMI SZTUKI
1. Brzydota jako kategoria estetyczna. Omów temat, odwołując się do analizy wybranych tekstów kultury
różnych epok.
2. Anioł w literaturze i sztuce. Dokonaj analizy wybranych dzieł i omów funkcje tego motywu.
3. Antybohater jako zjawisko obecne w kulturze współczesnej. Omów sposoby kreowania tej postaci
i jej funkcje, analizując celowo wybrany materiał rzeczowy z dziedziny literatury i filmu.
4. Artysta jako kronikarz swoich czasów. Przedstaw zagadnienie na podstawie wybranych dzieł literackich,
malarskich lub/i filmowych.
5. Problemy okresu dojrzewania. Przedstaw je, odwołując się do wybranych utworów literackich, filmów
oraz (lub) tekstów piosenek.
6. Buntownik jako bohater dziewiętnastowiecznej literatury i dwudziestowiecznego filmu. Dokonaj analizy
porównawczej wybranych dzieł.
7. Dramat romantyczny i jego realizacja teatralna. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci tekstów
literackich oraz ich inscenizacji.
8. Dramat współczesny i jego realizacja teatralna. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci tekstów
literackich oraz ich inscenizacji.
9. Dworek szlachecki – specyfika architektury i obrazy literackie. Omów zagadnienie, posługując się
wybranymi przykładami.
10. Funkcje symboli w malarstwie i literaturze. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych przykładów.
11. Koncepcja piękna w literaturze, malarstwie i architekturze wybranej epoki w kulturze europejskiej.
Dokonaj prezentacji, posługując się odpowiednio dobranym materiałem rzeczowym.
12. Dobre i nieudane filmowe adaptacje literatury. Rozważ zagadnienie przekładu języków kultury na
wybranych przez siebie przykładach. Opinie o dziełach filmowych uzasadnij.
13. Kreacja świata w poezji K. Przerwy - Tetmajera i w malarstwie impresjonistycznym. Dokonaj analizy
porównawczej wybranych dzieł.
14. Kult umysłu czy ciała? Dokonaj analizy zagadnienia, odwołując się do wybranych tekstów kultury
współczesnej (literatura, film, kultura masowa).
15. Literatura i sztuka w służbie tolerancji. Omów problem na przykładzie różnych dzieł kultury ukazujących
życie i obyczajowość wybranej mniejszości narodowej.
16. Malarskie, muzyczne i literackie impresje na temat pór roku. Przedstaw zagadnienie na podstawie
wybranych tekstów kultury.
17. Motyw maryjny w literaturze i ikonografii. Omów temat na wybranych przykładach. Zwróć uwagę
na kulturowe funkcje tego motywu.
18. Motyw pasyjny w literaturze, malarstwie i filmie. Posługując się wybranymi tekstami kultury,
omów środki wykorzystane przez artystów oraz funkcje dzieł.
19. Najsłynniejsze pary miłosne w literaturze i filmie. Omów ich kreacje w wybranych dziełach.
20. Poetyckie interpretacje dzieł malarskich. Dokonaj analizy zagadnienia, odwołując się do wybranych przykładów.
21. Określ rolę inspiracji plastycznych (malarskich) w twórczości wybranego twórcy literatury.
22. Polaków portret własny w literaturze, sztuce i filmie. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych przykładów.
23. Postać karierowicza w literaturze i filmie XX wieku. Dokonaj analizy porównawczej wybranych przykładów.
24. Relacje Bóg – człowiek w dziełach literackich i malarskich. Dokonaj analizy porównawczej wybranych przykładów.
25. Romantyczne przestrzenie w literaturze i malarstwie. Omów sposób ich kreowania oraz funkcje w wybranych
przez siebie dziełach.
26. Rozważ, jak kształtuje się związek poezji z muzyką, odwołując się do przykładów z różnych epok.
27. Prowokacja czy wartościowe nowatorstwo? Rozważ problem łamania norm i stereotypów w kulturze,
odwołując się do wybranych dzieł z zakresu literatury, filmu lub (i) malarstwa.
28. Strój bohaterów dzieł literackich i malarskich jako źródło informacji o jednostkach, środowiskach i epokach.
Przedstaw problem na wybranych przykładach.
29. Surrealizm i oniryzm jako środek wyrazu w literaturze i sztuce. Dokonaj analizy zagadnienia, odwołując
się do wybranych tekstów kultury.
30. Świat absurdu – nierzeczywiste przedstawienie rzeczywistości. Omów problem, wykorzystując wybrane
dzieła z dziedziny literatury i sztuki.
31. Świat prowincji w literaturze i malarstwie. Przedstaw sposób jego kreowania oraz funkcje w wybranych dziełach.
32. Sztuka i literatura na usługach władzy. Scharakteryzuj zjawisko socrealizmu na przykładach wybranych
tekstów kultury.
33. Literatura i sztuka jako odbicie świadomości człowieka współczesnego. Rozwiń temat, odwołując się
do wybranych dzieł.
34. Poezja jako inspiracja dla twórców dzieł muzycznych. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.
35. Przedstaw różne sposoby przejawiania się tej samej konwencji w literaturze i malarstwie wybranych epok.
36. Różne sposoby tworzenia nastroju grozy w literaturze i sztuce. Przedstaw je, odwołując się do wybranych dzieł literackich i plastycznych.
37. Kicz w literaturze i sztuce. Przedstaw problem na wybranych przykładach.
38. Patos jako kategoria estetyczna w dziele sztuki. Omów jej istotę i funkcję, odwołując się do wybranych utworów literackich, obrazów lub/i filmów.
39. Filmy Andrzeja Wajdy jako interpretacje dzieł literatury polskiej. Przedstaw temat na wybranych przykładach.
40. Porównaj obraz wojny w znanych Ci filmach i w literaturze, odwołując się do wybranych przykładów.
41. Literackie i malarskie lub filmowe sposoby heroizacji śmierci bohatera. Omów problem na wybranych przykładach.
42. Omów funkcje kontrastu w wybranych dziełach z dziedziny literatury i malarstwa.
43. Posługując się odpowiednio dobranym materiałem rzeczowym, zinterpretuj sposoby przedstawiania ważnych wydarzeń w historii narodu w literaturze, malarstwie lub/i w filmie.
44. Parodia jako sposób wyrazu w literaturze i filmie. Określ jej funkcje na podstawie wybranych utworów.
45. Rola wychowawcy w życiu młodego człowieka. Omów problem na wybranych przykładach literackich oraz filmowych.
46. Omów sposoby przedstawiania świata i człowieka w sztuce i literaturze doby średniowiecza.
47. Motywy katastroficzne w kulturze XIX, XX i XXI wieku. Omów, analizując wybrane dzieła literackie i filmowe.
48. Obecność motywów i wątków mitologicznych w literaturze i malarstwie różnych epok. Na podstawie wybranych przykładów przedstaw różne sposoby czerpania inspiracji z mitologii.
49. Sposoby kreowania obrazu natury i jego funkcje w poezji i malarstwie. Omów temat, posługując się odpowiednio dobranym materiałem rzeczowym.
50. Omów problem funkcji sztuki i roli artysty w odniesieniu do wybranych dzieł literackich i malarskich oraz deklaracji programowych autorów.
51. Twórcy współczesnej literatury i sztuki wobec baroku. Zanalizuj na wybranych przykładach kulturowe odniesienia i ich funkcje.
52. Sacrum i profanum w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach.
53. Architektura, malarstwo i rzeźba jako inspiracja dzieł literackich. Omów zagadnienie w oparciu o analizę wybranych przykładów.
Język
1. Błędy językowe w wybranym czasopiśmie a norma współczesnej polszczyzny. Dokonaj analizy zgromadzonego materiału językowego.
2. Dawny i współczesny język miłości. Zanalizuj i porównaj środki językowe pełniące funkcję ekspresywną w celowo dobranych erotykach współczesnych i staropolskich.
3. Język dyskusji czatowych w kontekście tendencji rozwojowych współczesnej polszczyzny. Przedstaw i oceń zjawisko.
4. Język listów jako dokument indywidualnego stylu autora. Omów temat na przykładzie korespondencji wybranego pisarza.
5. Język prasy. Posługując się wybranymi przykładami, scharakteryzuj różne odmiany stylu publicystycznego.
6. Kicz językowy. Przedstaw i oceń to zjawisko na podstawie analizy zebranego materiału językowego (np.: piosenki disco – polo, wierszyki z pamiętników, harlequiny).
7. Na podstawie analizy środków stylistycznych przedstaw obraz władzy i systemu politycznego utrwalony w piosenkach lat 80-tych.
8. Na wybranych przykładach omów specyfikę środków wyrazu charakterystycznych dla reklamy.
9. Porównaj funkcje gwary podhalańskiej w tekstach K. Przerwy – Tetmajera, Józefa Tischnera i wybranego przez siebie autora.
10. Zapożyczenia i ich rola we współczesnej polszczyźnie. Dokonaj analizy wybranych przykładów.
11. Scharakteryzuj język kilku wybranych postaci powieściowych jako czynnik wzbogacający ich charakterystykę.
12. Scharakteryzuj różne typy stylizacji językowej i ich funkcje w wybranych utworach literackich z różnych epok.
13. Sposoby poszerzania zasobów leksykalnych we współczesnym języku polskim. Zreferuj temat na podstawie zapożyczeń, neologizmów bądź związków frazeologicznych.
14. Twórcze wykorzystanie języka mówionego w literaturze współczesnej. Omów zjawisko na wybranych przykładach.
15. Wieloznaczność wyrazów jako źródło komizmu. Scharakteryzuj zjawisko, odwołując się do tekstów literackich (np.: fraszek, aforyzmów, itp.) oraz wypowiedzi nieliterackich (np. „humor z zeszytów szkolnych”).
16. Posługując się odpowiednio dobranym materiałem rzeczowym, dokonaj analizy eksperymentów językowych i ich funkcji w poezji polskiej XX wieku.
17. Przywołując wybrane przykłady, omów zjawisko mody językowej dawniej i dziś.
18. Człowieka wyróżnia język Dokonaj analizy idiolektu wybranej współczesnej osoby publicznej.
19. Rola neologizmów w tworzeniu literackiego obrazu świata. Dokonaj analizy zagadnienia, posługując się odpowiednio dobranym materiałem rzeczowym.
20. Polszczyzna wobec zapożyczeń. Prześledź wpływ języków obcych na język polski w przeszłości oraz współcześnie.
21. Sposoby wyrażania agresji w języku współczesnych Polaków. Omów je na podstawie materiału zaczerpniętego z języka potocznego.
22. Wpływ rozwoju techniki na formę współczesnego języka polskiego. Omów problem na podstawie wybranych przykładów.
23. Komizm słowny i sposoby jego realizacji w utworach. Omów na wybranych przykładach literackich.
24. Jakie tendencje rozwojowe dostrzegasz we współczesnym języku polskim? Wskaż ich przejawy, odnosząc się do różnych tekstów.
25. Po jaki język sięga współczesna literatura? Omów temat, analizując warstwę językową wybranych utworów.
26. Na podstawie odpowiedniego materiału rzeczowego, dokonaj charakterystyki języka, jakim posługuje się współczesna młodzież.
27. Wieloznaczność wyrazów i jej konsekwencje dla procesu komunikacji. Omów zagadnienie na wybranym materiale językowym.
28. Omów wyróżniki stylu artystycznego i określ ich funkcje w różnych utworach poetyckich.
29. Żargon uczniowski w naszej szkole. Scharakteryzuj go na podstawie zebranego materiału językowego.
30. Wypowiedzi polityków. Na podstawie zgromadzonego materiału dokonaj kwalifikacji błędów najczęściej popełnianych przez tych użytkowników języka.
31. Czynniki zaburzające komunikatywność wypowiedzi. Przedstaw ich źródła, odnosząc się do wybranych przykładów.
32. Mowa ezopowa w literaturze rozwijającej się w warunkach cenzury. Przedstaw temat na przykładzie wybranych tekstów.
33. Językowe środki wzmacniania ekspresji wypowiedzi. Scharakteryzuj je na podstawie zebranego materiału językowego.
34. Język prasy, radia i telewizji oraz jego wpływ na współczesne słownictwo. Omów zagadnienie, odwołując się do zgromadzonego materiału rzeczowego.
35. Stylizacja gwarowa i jej rola w kształtowaniu obrazu rzeczywistości. Przedstaw problem na podstawie wybranych utworów literackich.
36. Rola środków stylistycznych w wybranych utworach młodopolskich. Omów temat na wybranych przykładach.
37. Kolokwializmy w literaturze i ich funkcje. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach.
38. Błędy frazeologiczne w wypowiedziach dziennikarskich. Scharakteryzuj je, posługując się odpowiednio dobranymi przykładami.
39. Odwołują się do wybranych tekstów literackich, przedstaw cechy i funkcje oracji jako typu wypowiedzi.
40. Rola języka w zakłamywaniu rzeczywistości. Na podstawie wybranych materiałów prasowych i literackich omów zagadnienie nowomowy.
41. Dokonaj analizy stylistycznej najdowcipniejszych fragmentów wybranych przez siebie dzieł. Przedstaw różne przyczyny powstawiania komizmu językowego.
42. Medytacja nad słowem, nieufność wobec języka, konwencji, parodia banalnych fraz, szablonów językowych, czyli językowe poszukiwania w polskiej literaturze współczesnej. Omów temat na wybranych przykładach.
43. Język Biblii i mitologii we współczesnej polszczyźnie. Omów temat, odwołując się do zgromadzonego materiału rzeczowego.
44. Język wybranej grupy zawodowej. Scharakteryzuj go, posługując się zebranym materiałem.
45. W kręgu onomastyki. Najpopularniejsze imiona dawniej i dziś. Przywołując odpowiedni materiał rzeczowy, omów źródła popularności oraz znaczenia wybranych przez siebie imion.
46. Scharakteryzuj środki wymowy artystycznej w tekstach piosenek wybranej grupy muzycznej i omów ich funkcje.
47. Funkcja magiczna języka i jej przejawy w różnego typu wypowiedziach. Omów problem, wykorzystując przykłady.
48. Wielość w jedności – zjawisko synestezji w literaturze. Omów na wybranych przykładach.
49. Mitologiczna i biblijna frazeologia wciąż aktualna w języku współczesnym. Analizując zgromadzony materiał, omów źródła i funkcjonowanie wybranych związków.
50. Ślady dawnej kultury zapisane w języku. Omów problem, analizując zgromadzony materiał.
51. Na podstawie filmów kultowych zbierz idiomy językowe, które funkcjonują w polszczyźnie potocznej. Zanalizuj ich formę i omów możliwe przyczyny popularności.
52. Neologizmy i ich funkcje w twórczości różnych autorów. Omów na wybranych przykładach.
53. Analiza językowa i kulturowa przysłów polskich. Przeprowadź ją na przykładzie przysłów o określonej tematyce.
54. Specyfika języka użytkowników telefonów komórkowych i internetu. Omów na wybranych przykładach.
55. Dowcip językowy i jego funkcja we współczesnych tekstach literackich. Omów na wybranych przykładach.
56. Wpływ języków obcych na język polski w ostatniej dekadzie XX wieku i na początku XXI stulecia. Zbadaj zjawisko i przedstaw uogólnione wnioski.
